21 Aralık 2023
Giuliano da Empoli, Kremlin’in Büyücüsü’nde, Putin’in iktidarı devralmasıyla birlikte –siyasetçi ağzıyla söylersek– yeniden dağıtılan kartlara göre pozisyonunu ayarlamakta çok fazla gecikmeyen “Kremlin eşrafı”nın kapsamlı portresini sunuyor.
Giuliano da Empoli, 1973 yılında Paris’in batısındaki Hauts-de-Seine bölgesinde doğmuş. Küçüklüğü Avrupa’yı turlamakla geçmiş. Roma Sapienza Üniversitesi Hukuk Bölümü’nden mezun olmuş. Yüksek lisansını da bu alanda yapmış. Floransa’da kültürden sorumlu belediye başkanı yardımcısı olarak görev yapmış. Venedik Bienali yönetim kurulunda yer alan ve bienale başkanlık da yapan Empoli, 2006 yılından 2008 yılına kadar İtalya Başbakan Yardımcısı ve Kültür Bakanı Francesco Rutelli’nin kıdemli danışmanlığını yürütmüş. 1996 yılından beri İtalya’daki birçok yayın organında yazarlık, program yapımcılığı gibi görevler üstlenen Giuliano da Empoli, ilk kitabını yirmi iki yaşındayken yayımlamış. Empoli’nin kendisine Fransız Akademisi Büyük Roman Ödülü’nü getiren ilk romanı Kremlin’in Büyücüsü ise geçtiğimiz yıl okuyucuyla buluşmuş. Rusya’nın Putin dönemini “içeriden Batılı” bir gözle anlatan Kremlin’in Büyücüsü, Ayrıntı Yayınları’ndan Seda Ağar çevirisiyle artık Türkçede. Gerçek kişilere ve olaylara dayanan kitap, Putin’in FSB (Federal Güvenlik Servisi) direktörlüğünden dünyanın “Doğu kutbunu” yöneten adam haline geliş sürecine, bu süreçte yaşananlara, Rus siyasetinin “inceliklerine” değinirken, Batıyla yaptığı karşılaştırmalarla da dünya düzeninin neden “çift kutuplu” olduğunu tatminkâr çıkarımlarla ele alıyor.
Romanın ana karakteri Vadim Baranov, ki kendisinin gerçek hayattaki Surkov olduğunu tahmin etmek zor değil, 15 yıl boyunca Putin’e siyasi danışmanlık yapmış, onun en yakınındaki adam; hem sağ hem sol kolu olmuş. Aslında sıradan bir adamken pek de tesadüf sayılamayacak yollarla bu göreve gelmeden önce tiyatroyla ilgilenen, bohem bir hayatla vaktini geçiren Baranov, 180 derecelik bir dönüşle kendini siyasetin yuvasında bulur. Rusya için yeni planları olan meşhur Rus oligarşisi, kurulacak yeni düzene “gerçek” bir devlet adamı bulmuş, onu bu düzen alıştırmakla meşguldür. Baranov’un kitap boyunca “Çar” diye hitap ettiği kişi Vladimir Putin’dir ve Rusya’nın aradığı kan onda mevcuttur. Az konuşan, net iş yapan, sert çehreli bu adam, istihbarat kökenli olmasından dolayı da ayrı bir tercih sebebidir. Koltuğa onu getirmek isteyenlere karşı, “kaybedecek bir şeyi olmayan adam”ın takındığı tavır ve hiç şaşmayan görev adamı niteliği, Putin’in bu iş için biçilmiş kaftan olduğunu kanıtlar. Sert geçmişine, devleti iyi bilmesine, köşeli çehresine uygun düşen kısa ve öz cümleleriyle görevi kabul eden Putin nihayet koltuğuna oturur ve Rusya için de uzun süredir planlanan yeni düzen başlamış olur. 25 Aralık 1991 yılında Sovyetler Birliği’nin resmî olarak dağılmasından sonra oligarkların parmağının ucunda dönen Rus siyaseti, rahatları bozulacağı için haliyle Putin yönetimiyle uzlaşmaktan kaçınır ve kendi düzenlerini devam ettirmek ister. Ancak Putin’in “demir yumruğu” ânında devreye girerek bu eski adamları anında tasfiye eder ve tüm demokrasi takmış totaliter rejimlerde olduğu gibi kendisi için yeni kuracağı seçkinler sınıfının hazırlıklarına başlar. Gerisi zaten malum…
Giuliano da Empoli, Kremlin’in Büyücüsü’nde, Putin’in iktidarı devralmasıyla birlikte –siyasetçi ağzıyla söylersek– yeniden dağıtılan kartlara göre pozisyonunu ayarlamakta çok fazla gecikmeyen “Kremlin eşrafı”nın portresini sunuyor. Politikanın, özellikle Rusya gibi kaygan zemine müsait bir ülkede cılkının kolayca nasıl çıktığını, gerçek ve kurguyu iç içe geçirerek anlatırken, Rus toplumunun, bu değişken unsurlara ayak uydurmakta pek de gecikmediğini, hatta bundan epey de hoşlandığının altını çiziyor. Kitabı okurken kaptırıp gitme olasılığınızın sadece Empoli’nin işi iyi kotarmasıyla birlikte anlattığı sürecin bizim yaşadıklarımızla olan benzerliğiyle de alakalı olacağını belirtip yazıyı noktalayayım.