Mualla:

Boşluğun estetiği bize ne söyler?

“Mualla’nın ölümü, ardında hiçbir izah bırakmayan 'okunaksız' bir eylemdir. Bu radikal ketumluk, anlatıcıyı geleneksel neden-sonuç ilişkisinden kopararak boşlukların takibine yöneltir.” 

Yas

“Annemin ardından sayfalarca yazı yazdım. Onu kendime yazdım, kendimi onunla yazdım. Sonra anladım ki inanmamışım annemin öldüğüne de o sayede yazabilmişim.”

Autarkeia ve Pluribus paradoksu

“Pluribus insanlığın aynı olan ile farklı olan karşısındaki asimetrik, neredeyse fizyolojik denebilecek duygusal tepkisini dramatize eder ve bu asimetriyi dizinin bütün yapısını belirleyen bir ilkeye dönüştürür.”

Bir künstlerroman olarak Tutunamayanlar

“Murat Belge romanın büyüklüğünü de, taşkınlığını da, ironik zekâsını da, fazlalıklarını da aynı eleştirel dikkatle düşünmeye davet ediyor okuru.”

Haftanın vitrini – 10

Yeni çıkan, yeni baskısı yapılan, yayınevlerince bize gönderilen, okumak ve üzerine yazmak için ayırdığımız bazı kitaplar: Arzu / Başarı ve Bastırılma / Ingram / Neşet Ertaş / Para Gürültüsü / Ressamlarımız / Selfie Çubuksuz Bir Dünya / Tutunamayanlar ve Oğuz Atay / Veterinerin Kızı / Zaman Geçerken

Kadınlar Koğuşu Tatlıcılar Kulübü'nden:

Mahin Boland Karami için Trileçe

Çiçeği burnunda bir yayınevinin, Nâra Kitap'ın ilk kitabı, Sepideh Gholian tarafından kaleme alınan Kadınlar Koğuşu Tatlıcılar Kulübü: İran’ın En Acımasız Cezaevlerinde Hayata Tutunmanızı Sağlayacak 16 Tatlı Tarifi. Kitabın girişini ve tariflerden bir tanesini Tadımlık olarak yayımlıyoruz.

Kulisini kaybeden özne:

Maske ile benlik arasında

“Özetle, tekerlek bulundu ve geri alınamaz. Dijital çağ insanları olarak kaybedilmiş olanın yasını tutmak, nostaljik güzellemeler yapmak yerine bununla nasıl yaşanacağına dair paradigmalara omuz vermek daha anlamlı görünüyor.” 

Tuhaf kadınlarla buluşabilmek özgürleştirir

Bir değerlendirme yazısı olmanın ötesinde, tuhaflıkta ortaklaşmanın şaşırtıcı coşkusunu paylaşmayı amaçlayan bir paralel okuma denemesi...

Çınlayanlar:

Sessizlik, rıza ve denetim üzerine...

Yeşer Sarıyıldız: “Yazarken birçok duygu eşlik etti elbette ama yazmanın benim için en rahatlatıcı tarafı, kendi kurmaca dünyalarımda toplumsal adaleti sağlayabilmek.” 

Murat Üstübal’la Ücra’ça üzerine:

“Yola devam edenler şiiri güncelleyenler değil, dönüştürenler olacak!”

“Ücra bir tavır, belki de bir hareketti ama ondan da önce bir arayıştı. Aslında biz dergideki şiirlerin yol göstericiliğinde gitmek istiyorduk. Dolayısıyla başta yol muğlak görünüyordu...” 

Agustina Bazterrica:

“Metinlerimde hiçbir fantezi unsuru yok.”

“Eserlerim çoğu zaman hemen büyülü gerçekçi olarak etiketleniyor. Büyülü gerçekçilik, gerçekdışı, tuhaf ya da düşsel olanı gündelik ve sıradan bir şeymiş gibi sunmaya dayanır; bence eserlerim ne gerçekdışı ne tuhaf ne de düşsel. ”

Sınıfsal, mekânsal ve kültürel süreklilikler içinden

Aleviliği yeniden okumak

“Alevilik coğrafi tecride, merkezî devletin devletin vergi/asker baskısına ve üretim ilişkilerinin dayattığı zorunluluklara karşı geliştirilmiş, 'dinsel paralellikler'le 'senkretizm' üzerinden inşa edilmiş, tarihsel bir hayatta kalma stratejisidir.”

Haftanın vitrini – 11

Yeni çıkan, yeni baskısı yapılan, yayınevlerince bize gönderilen, okumak ve üzerine yazmak için ayırdığımız bazı kitaplar: Doğadan Sonra / Ferrante Mektupları / İslam: Otoriterlik ve Geri Kalmışlık / Kırkikindiler Bittiğinde / Ne Çok Eşya / Rosa Damascena / Sol Elin Hatırası / Suçun Şahsiliği / Türkiye ve İran / Yağmur Kuşları

İşte Böyle Yarattım Şiirimi:

"Şiir yazma deneyimi üzerine"

Arapçadan Türkçeye çeviri eserler yayımlayan Samyeli Yayınlarının ilk kitabı, Mahmud Derviş'le yapılan söyleşilerden ve onun şiirine, poetikasına dair alıntılardan oluşan İşte Böyle Yarattım Şiirimi. Doğum günü olan 13 Martta şairi kendi sesinden alıntılarla selamlıyoruz. 

Fresko Üçlemesi'ne dair:

“Büyük bir duvar resmini seyreder gibi...”

Fresko Apartmanı öykü seçkisi ve Sarkaç romanı sonrasında yayımladığı Başka Zamanların Adımları ile tamamlanan “Fresko Üçlemesi”nin önemli ayrıntılarını Başak Baysallı ile konuştuk.

Henri Michaux okuru J.M.G. Le Clezio

“Le Clézio’nun 'Buzullara Doğru' metni sarsıcı: Henri Michaux’nun şiirinin sessizlikle birleşen gücünde bizi tanrıların arasına götürüyor. Uzak bir diyara. Tam da ihtiyaç duyduğumuzda. Geri dönüşü olmasını istemediğimiz bir yolculuğa çıkıyoruz. Belki de oradan yazıyorum size.” 

Öykücülüğümüzün parodisi, ironisi ve hicvi olarak

Postu Modern Kızıl Tilki

“Edebiyat dünyasına muzipçe yaklaşan Postu Modern Kızıl Tilki, parodi, ironi ve hiciv arasında kırk takla atan anlatıcılarla edebi ye-kürküm-ye personaların giysi dolaplarına el atıyor.” 

Kurtuluş:

Kürt temsilinin devletçi tekrarı

“Son yıllarda sanatın kolektif travmayı onarma, hafızayı yeniden kurma ve yüzleşme alanı açma potansiyellerine dair geniş bir literatür oluştu. Sinema, görsel-işitsel araçları sayesinde bu potansiyelin en güçlü taşıyıcılarından biridir. Ancak Kurtuluş, bu çoğul imkânları araştırmak yerine tek boyutlu bir şiddet anlatısına yaslanır.”

Canlı maddenin kuvvetleri

“Canlılık sadece zihinde, ruhta veya canda bulunmaz. Bennett için madde ve şey de belli bir düzeyde canlılık taşır. Bennett’ın yaşamsal materyalizm adını verdiği fikri çerçeve, insan-olan ve olmayanlar arasındaki etkileşimleri anlamaya yönelik bir yaklaşım sunar.”

Para Gürültüsü:

Hayatın ve estetiğin “büyük düzeltmesi”

“Roman, yoksulluğu dijital çağın tekinsiz sularına taşırken, okuru sadece bir metni okumaya değil, bir 'dilsel sabotaja' davet eder. Metnin ritmi ile paranın hızı arasındaki çatışma, dilsel bir sabotajdır.”

Sistem-yazı:

Nick Land’in teori-kurguları

“Land’in teori-kurgusu, yazının anlamla değil, işlevle ilgili olduğu bir raddede ortaya çıkar. Bunun anlamı (varsa) şudur: Yazı teknolojik olduğunu söyleyebileceğimiz bir sistemin modeli halini aldığında, sistematik olmadığında fakat sistemikleştiğinde, ortaya teori-kurgu çıkar.”

Hanioğlu’nun Atatürk’ü ve yeni resmî tarih

“Kemalist eski resmî tarih anlatısını sorgulamamak nasıl geçmişi kavramak açısından sorunluysa, yeni resmî tarihler de benzer sorunlar taşır. Dahası, güçlerini yitirmiş düşünsel iktidarları ve ölü otokratları sorgulamak, yenilerini sorgulamaktan çok daha konforlu bir iştir.”

Haftanın vitrini – 12

Yeni çıkan, yeni baskısı yapılan, yayınevlerince bize gönderilen, okumak ve üzerine yazmak için ayırdığımız bazı kitaplar: Amerikan Şarkiyatçılığı / Boşanma / Cinler / Dünyaya Baudrillard'ın Penceresinden Bakmak / Eğitimde Eleştirel Perspektifler / Eleştiri ve Hakikat / Geçiş / Son Gün / Tiziano, Su Perisi ile Çoban / Utanç Devrimci Bir Duygudur

Dilin sokağından gelen seslerin romanı:

Dünyanın Kasım’a Görünüşü

“Romanın görmezden geline geline kendi patikalarına sürüklenmeye zorlanan kahramanları, hangi kelimeyle konuşsalar kekemedirler sanki. Çünkü kelimeler onlara güçsüz ve değersiz olduklarını fısıldıyordur durmadan.”  

Engin Barış Kalkan:

“İroni benim için bir can simidi...”

“Cenaze evlerinin bile bir köşesinde fısıltıyla konuşup kısık kısık gülüşen insanların yaşadığı bir coğrafyada ironiyi edebiyatın dışına itmek bizi sentetik, plastik bir ortama taşır.”

Sinners:

Irkçı kapitalizm ve güler yüzlü asimilasyon

“Filmin asıl başarısı, vampiri soyut bir 'başka kötülük türü' gibi havada bırakmayıp, ırkçı kapitalizmin iç mantığına eklemleyerek kurmasında yatıyor.”

Gerçeğin çölünde:

Köpek, Batı, iki film

“Empati coğrafi olarak açılıp kapatılabilen bir refleks değildir. Bir kez bazı hayatların feda edilebilir olduğuna karar verildiğinde, bu körlük kaçınılmaz biçimde merkeze de yayılır. Sinemadaki bu aşırı köpek hassasiyeti aslında insandan kaçışın bir biçimidir.”

Dadaist bir Frankenstein kolajı: The Bride!

“The Bride!  filmi tam olarak bir Merz resmi ya da Merz sahnesi. Başarısı da buradan geliyor... 1935 versiyonunun aksine, bu film tamamen gelin üzerine kurulu. Söz, yaratan erkeklerin değil kadınların.”

Zabel Yesayan:

Tanıklıktan belleğe, iç dünyadan savaşa

“Yesayan, tek bir anlatı biçimine ya da etik pozisyona sığmayan; tanıklık kadar suskunlukla, sürgün kadar içe kapanışla da düşünen bir yazar. Yesayan’ı okurken yalnızca geçmişte kalmış bir dönemin tanığıyla değil, bugüne ulaşan bir direncin sesiyle karşılaşırız.”

Bize bir zaman oyunu oynuyorlar

“Latife Tekin bu metinde asıl meselesini yoksulluktan çok zenginliğin sefaleti üzerine kuruyor. Yoksulu o sefaletten korumak asıl derdi.”

Para Gürültüsü:

Kramp çağında bir dil

“Para Gürültüsü, finans dünyası ve mesajlar dünyası gibi edebiyatın en uzağındaki alanların nasıl da 'devrimci' bir jestle edebiyata dahil edilebileceğini gösteriyor.”

Haftanın vitrini – 13

Yeni çıkan, yeni baskısı yapılan, yayınevlerince bize gönderilen, okumak ve üzerine yazmak için ayırdığımız bazı kitaplar: Çirkinlik / Etrüsk Gülümsemesi / Geride Kalanlar / Manzaranın Zamanı / Masa Mikrofonu / Mutluluk İmparatoru / Ölüler / Parlak Kariyerim / Poetik Çıkmaz / Statis Siyaseti

Yeni teknolojilerin geleceğine dair sorular ve

Yapay zekânın Sobalı Ev ile imtihanı

Bu yazının amacı, bir Umut Sarıkaya karikatürü üzerinden yapay zekânın gündelik gerçeklikle ne kadar örtüştüğünü incelemek ve YZ üzerine bazı spekülasyonlara girişmek...

Hikâyeden hakikate:

Çocukluğun kırılgan dünyası

Gizem Arman, çocuğun iç dünyasında yaşananların, doğa ve aile ilişkileri ile harmanlanarak sunulduğu üç romanın çocukluk dönemi kırılmalarını nasıl kurduğunu; bu kırılmaların anlatı zeminine nasıl dönüştüğünü ele alıyor.

Iris Murdoch ve Oldukça Onurlu Bir Yenilgi

“Murdoch orta sınıfın nesnelerle ilişkisine ve 'nesne kültürüne' antropolojik bir dikkatle yaklaşır; insanın nesne karşısındaki tutumuna, eşyada biriken zamansal izlere ve ona yüklenen farklı anlamlara mercek tutar.”

Yusuf Atılgan’ın öykülerinde motife dönüşen karakterler:

Korku ve arzu arasında

“Atılgan’ın öykülerinde gelişme yoktur, bütün hikâyeler başladığı yerde biter.  Bunun sebebi de öykülerdeki erkek karakterlerin harekete geçmesini engelleyen korku duygusudur.”

Sekizinci Kıta için dört sonsuz soru

Levent Şentürk: “Batur’da mimarlık doğal bir boyut; yüzeyde ise mimarlık ve mimar, retorik bakımdan bir takıntı ve saplantı.”

Evren Yesari:

"Ben yola bir kapıyı bulmak için çıkmıştım aslında..."

“...Eskiden vardıysa bile bu kapı zamanında buhar olup uçmuştu. Dolayısıyla ben de Buharkapı’yı bulmuş oldum. O dakikadan sonra semt tümüyle bana ait oldu, benim buluşum oldu, ben de vakerdim.”

Diktatörlerin ardından:

Edebiyatın ebedi adaleti

“Diktatörlüklerin yarattığı dünyada bazı hikâyeler özellikle unutulmaya yüz tutsa bile edebiyat zor olanı yazmak zorundadır. Bu nedenle edebiyatın sunduğu adalet bazen gecikmeli gelir, ama eninde sonunda gelir ve kalıcıdır.” 

10/40/70 : Dijital sinema ve histeresis

Film, yaşamın mikro-kozmosu ya da mikro-modeli olabilir mi?

Sivil toplum tarihimizde sararmış bir sayfa: Sillogos 

“Sillogos Osmanlıdır, Türkiyelidir, İstanbulludur, ‘yerli’dir. Yani ne Atina’daki ne de İstanbul’daki devletlerin bir uzantısı, ajanı veya aracıdır. En azından ilk oluşum sürecinde düpedüz ‘toplumun bağrından’ neşet etmiştir.”