Eviner’de çizgi ve sahneleme

“Başından beri çizimde istop etmemiş; farklı malzemelere, gereçlere, başka vasatlara, hatta tiyatrodan şiire kadar başka sanat türlerine de yönelmiştir Eviner. Kendi yapıtının en iyi eleştirmeni, hem yakın hem de orta mesafeden en iyi gözlemcisi de kendisidir.”

Yaşadığımın kanıtı

“Geçmişten kaçılamaz. O, yanınızda yörenizde durur; sizi mutlaka bir gün kendinizle yüzleştirir.”

Pollyanna kurdun karnında:

İyimserlikten daha iyisi, trajik umut

“Kâr cetvellerinin, banka kredilerinin, ev taksitlerinin ve mutluluk endekslerinin hesaplandığı bu düzende; belki de iyimserliğimizi sahici bir düşünmeye değil de, bütünüyle bu mekanik hesaplamaya borçluyuzdur.”

Büyümenin, büyüyememenin ve

büyümeyi reddetmenin romanları

Bir genç vardır; içine doğduğu hayat ona yetmez. Ailesiyle, çevresiyle, kendisiyle uyuşamaz. Ne istediğini bazen bilmez, bazen bulur ama istediği gibi olmaz. Hata yapar, âşık olur, kaybeder. Sonunda elinde kim olduğuna dair bir hikâye kalır. Edebiyat bu soruyu bildungsroman adını verdiği türde yüzyıllardır soruyor.

Sarıldım Çiftliği. üstüne iki kısa not:

Doğanın dilsizliği ve hikâyesizlik arayışı

Yol Çiçekleri., Güntan’ın ayrı ayrı şiir kitaplarına, romanlarına, yazılarına ve edebiyatımızdaki yerine odaklanarak yarım asırlık edebiyat serüvenini mercek altına alıyor. Haftaya yayımlanacak armağan kitaptan Tuncay Birkan’ın yazısını Tadımlık olarak sunuyoruz.

Haftanın vitrini – 19

Yeni çıkan, yeni baskısı yapılan, yayınevlerince bize gönderilen, okumak ve üzerine yazmak için ayırdığımız bazı kitaplar: Deniz, Şimdi / Dipte / Dünya Batı’yı Nasıl Yarattı? / İşte Böyle Yarattım Şiirimi / Lütfen Alkışlamayın / Melanie Klein, Melanie Klein! / Mimarlığın Halleri / Saf Canavar / Sinemanın Poetikası / Ufuk Yolculuğu

Hande Ortaç:

“Kimin hikâyesini neden anlattığımın benim için anlamı büyük.”

“Yazıyla açtığım alanda, beni kıskıvrak saran olumsuzluklarla baş edebilmek ve belki bir çıkış yolu araştırmak için yazıyorum. Yazıyla politik bir ilişki kuruyorum.”

Pencerelerden akan görüntüler, otobiyografik roman ve mahremiyet

“Geleneksel erkek otobiyografilerinin kronolojik, bütünlüklü, açıklayıcı yapısının karşısında, kadın yazarların eksiltmeli dili ve parçalı kurgusu mahremiyeti koruyan bir yapı kuruyor.”

Hiçölüm’de mensur şiirin imkânları

“Hiçölüm, düzyazıya yaklaşan şiirin lirizminden bir şey kaybetmediğinin güzel bir örneği.”

Lovecraft’ın son fragmanı: Azathoth

“Belki de Lovecraft’ın en korkunç metni budur; korkunun özüne vardığından.”

Lucy Caldwell’in öyküleri:

Solucan deliklerinden geçerek

“Gündelik hayat yaşantılarının anlatıldığı satırların arasında bizi başka yere, başka zamana, giderek varoluşla ilgili meselelere taşıyan solucan delikleri var bu öykülerde.”

Kuru Taşın Başı:

Su ölür mü?

“Modern teknolojinin ele geçirdiği Ren Nehri gibi Çoruh Nehri’nin de bir nehir olarak artık var olmadığını söyleyebiliriz; nehir bir enerji rezervine indirgenmiştir.”

“Varlığımızın derinlerinde gizlenen bir dil her şeyin çetelesini tutar”

Mehtap Ceyran’la geçen ay yayımlanan romanı Dönüş üzerine konuştuk.

Haftanın vitrini – 20

Yeni çıkan, yeni baskısı yapılan, yayınevlerince bize gönderilen, okumak ve üzerine yazmak için ayırdığımız bazı kitaplar: Dutlar Karaydı / Feminist Bilim Felsefesi / Hatıralarımın Şehri Edinburgh / İyimserlikten Daha İyisi / Mizojini / Muhabbet / Politik Bir Beden Olarak Devlet / Simpatía / Tarih ve Mimarlık / Teatrallik

Kızıl Yazı'dan:

Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında devrimci dolanıklıklar

Nergis Ertürk'ün Kızıl Yazı: Türkiye ile Sovyetler Birliği Arasında Edebiyat ve Devrim adlı kitabı Selahattin Özpalabıyıklar çevirisiyle Tetes Kitap tarafından haftaya basılıyor. Kitaptan kısa bir metni Tadımlık olarak yayımlıyoruz.

Gurebâhâne-i Laklakan’ı okumak:

Ahmet Haşim’in Bursası’nda bir bakış rejimi olarak tuhaflık

“Haşim bu metinde kendini gelenek ile modernite arasındaki o tanıdık çekişmenin tam ortasına yerleştirir. Üstelik bunu dışarıdan bir gözlemci gibi değil, bizzat o gerilimin içinde konuşan bir ses olarak yapar.”

Kanonun içinde mahsur kalan

Yakup Kadri’yi yeniden okumak

“Kanon bir yazar için görünürlük değil, bazen kalıplaşma ve sıkışma demektir. Hatta belki bazen dipsiz bir unutuş...”

Şiir kanonu ve okurun inşası

Yalçın Armağan'la Şiirin Dolaşımı adı yeni kitabı dolayısıyla Türkiye'deki edebiyat kanonu üzerine konuştuk. 

Merhaba Elif Sofya

“Elif Sofya 2014’te yayımlanan Dik Âlâ’dan 2021’de yayımlanan son kitabı Pençe’ye kadar; doğa/kültür, insan/insandışı, akıl/beden ikiliklerini bozan, dağıtan bir bilinçle söz alır.”

Neştersiz ameliyatlar

“Topluma kazandırmak, toplumda bir yer edinmelerini sağlamak. Ameliyatları meşru görenlerin en önemli tezlerinden biri bu. Basit Bir Ameliyat bu tezin yapısını bozuyor, şunu sorarak: Topluma ne olarak kazandırmak?”

Haftanın vitrini – 21

Yeni çıkan, yeni baskısı yapılan, yayınevlerince bize gönderilen, okumak ve üzerine yazmak için ayırdığımız bazı kitaplar: Amcam Sokrat / Batı’yı Seyretmek / Bir Gün Herkes Buna Hep Karşıymış Gibi Yapacak / Fabrika / Mahallede Diyalog Havaları / Peter Watkins: Kestirme Yol Yok / Renklerin Diyojen’i / Sevgili Hayatım / Um/Hope / Yol Çiçekleri. 

Varoluş arası olarak aşk:

Her Şey Normalmiş Gibi

“Sadece zamana değil, içinde bulundukları şartlara da meydan okuyan Lora ve Arda için aşk, bir varoluş hakikati olarak hayata taktıkları bir çelmedir belki de.”

Nihat Özdal: “Ornitolog, yavaş ve fark edilmeden ilerleyen bir kayba odaklanıyor.”

“Doğrudan bir felaket anlatısı değil Ornitolog; kuruyan göller, sessizleşen alanlar, azalan kuşlar… Bunlar bir anda olmuyor. Tam tersine, gündelik hayatın içinde normalleşerek ilerliyor. Bence asıl mesele de bu: yıkımın görünmezleşmesi.”

Otokurmaca ve sonsuz kaydırma evreni

“Türün değişiminin çağın değişimiyle paralel olduğunu, 2000’li yıllardan sonra yazılan kitaplarla, dijital evrenle birlikte varolmaya başlayan sonsuz kaydırma işlemi arasında yadsınamayacak bir bağ olduğunu söylersem çok mu ileri gitmiş olurum?”

Miyyavv

“Marcel Broodthaers’in Bir Kedi’yle Söyleşi'sinde kedi sesine insanca öykünülmüyor, doğrudan söz ve ses kediye bırakılıyor.”

Hiç okuyamayacağımız kitapların hüznü üzerine

Borges, Benjamin, Rilke, hiç okuyamayacağımız kitapların hüznü ve Zaid’in So Many Books adlı kitabı üzerine bir döşek anlatısı.

Bin Yayla:

Soyut makine nedir?

“Soyut makine, Bin Yayla’nın tüm kavramlarının tebarüz etmesini sağlayan kavramdır diyebiliriz. Hatta giderek Bin Yayla’nın ta kendisinin bir tür soyut makine olduğunu iddia edebiliriz.”

Haftanın vitrini – 22

Yeni çıkan, yeni baskısı yapılan, yayınevlerince bize gönderilen, okumak ve üzerine yazmak için ayırdığımız bazı kitaplar: Başyapıt Nedir ve Neden Böyle Az Bulunur? / Gösteriler ve Hayaletleri / Haysiyetsizlik / Hayvanların Bilgeliği / İlerlemeye Karşı / Kadınlar Birbirine Doğru Yürüyor / Monique Kaçıyor / On Dört Gün / Tatlı Hayatın Kıyısında / Tükenmişlik

Serdar Soydan'la Lütfen Alkışlamayın'a dair:

Giderek toksikleşen, iki tarafa da zarar veren bir aşk ilişkisi

“İnsanlar, toplumlar, ilişkiler ve bu ilişkilerdeki açmazlar kolay kolay değişmiyor. Lütfen Alkışlamayın biyografik bir dönem romanı ama bugün yaşananlar da o zaman olup bitenlerle neredeyse birebir aynı.”

Anne Enright ile Çitkuşu üstüne:

“Dünyaya sahip olduğumuzu sanıyoruz.

Dil de bu sahiplenmenin ilk eylemi...” 

“Nell’in ve kitabın yaptığı şey dile veda etmek aslında. Dünyayı betimleyici ve sahiplenici unsurlardan arındırarak kendi haline bırakmak. Dünyaya sahip olmanın da ötesinde bir şey bu.”

Le Clezio’nun Amerika’ları

“Elli yıl önce beni farklı yolculuklarına götüren Le Clézio’nun yazdığı yeni kitapları hemen okumak istemişimdir. 1970’lerin ortalarında Le Clézio ile başlayan yolculuğuma bir anlamda geri dönüş yaptım; bu kere 'Amerika’ların' eserlerindeki izlerini tekrar bulmak için...”

Orhan Koçak ve Cansever:

‘Kant’a dönüş’te son aşama 

“Koçak, Türk şiirinin belirli bir kesitinin karşılaştırmalı/okutmalı bir panoramasını sunarak, Kant estetiğine çok özel bir noktadan giriş yapıyor. Haliyle, 'ben güzel şiir yazmak istemiyorum' diye ilan eden Edip Cansever’i diğer ediplerden ayırıp, ‘güzel’in içinden alarak ‘yüce’nin tahtına yerleştiriyor.”