İyiyürüklerden Carlo Ginzburg

aramızdan ayrılalı üç ay olmuş

“Carlo Ginzburg faşizan eğilimleri kolayca teşhis ve teşhir eden bir entelektüel dünyanın içinde yetişmiş ve bu farkındalık ekseninde dünya tarihçiliğinin seyrini değiştiren Avrupalı tarihçiler sınıfının en mümtaz mümessillerindendi.” 

Deniz Göktaş ve mizah tartışmaları için bir deneme:

Gülünebilir olanın sınırları

“Dinleyiciyle kurulan bağ o denli önemlidir ki, bir şakada hedef alınan resmî kurumu veya otoriteyi anlatıcının sözlerinden çok dinleyicinin kahkahası rahatsız edebilir.”

Oryantalizmin Napolyon’dan Edward Said’e uzanan hikâyesi The MET'te

The Metropolitan Museum of Art’ın Orientalism: Between Fact and Fantasy (Şarkiyatçılık: Fantazi ile Gerçek Arasında) sergisinden izlenimler.

Bir zaman haymatlosunun

Hacim Hesabı Üzerine

“Ulysses'in tek bir günü –16 Haziran 1904’ü– olağanüstü bir yoğunlukla anlatmasından çok etkilenen Balle, 'Bir gün nasıl bu kadar hacimli olabilir?' diye düşünmeye başlar. Joyce için bu sorunun cevabı bir günü bütün bir dünyaya dönüştürmektir, Balle içinse tek bir günü birçok kez yeniden yaşatmak.”

“Önemli şeylerin bir dipnotu” olarak hayat

“Roy’un hayatını dipnota çekmesi, kişisel olanı önemsizleştirmek değil: Sığınağım ve Fırtınam yalnızca bir annenin ve kızın hikâyesini değil, Roy’un romancı ile politik yazar arasındaki mesafeyi nasıl ortadan kaldırdığını da anlatır.” 

Liberal faşizm,

bir oksimoronun sonu

“Daha otuz küsur yıl önce birbirlerinin panzehri olarak görülen piyasa serbestisiyle otoriter siyaset, bugün aynı siyasi projede yan yana gelebiliyor. 'Liberal faşizm' kavramını ciddiye almamızı gerektiren tarihsel dönüşüm de tam olarak bu.” 

Halide Edib Adıvar’ın Mor Salkımlı Ev’i

“Selim İleri'nin dediği gibi 'Mor Salkımlı Ev, yakın tarihimizin ruh iklimini anlamak, kavramak ve o iklimde yaşamak açısından eşsiz bir anı kitabıdır.'”

Melis Golar'la Temas Bölgesi üzerine:

“Temas yalnızca dokunmak değildir.”

“T. Melis Golar küratörlüğünde Tekirdağ’daki Barbare Bağları’nda gerçekleştirilen sergi, doğayı yalnızca bakılan veya temsil edilen bir manzara olmaktan çıkarıp, insanın da dahil olduğu, çok katmanlı bir ilişkiler ağı olarak ele alıyor.”

Haftanın vitrini – 36

Yeni çıkan, yeni baskısı yapılan, yayınevlerince bize gönderilen, okumak ve üzerine yazmak için ayırdığımız bazı kitaplar: 18’imde Düştüm Yollara / Annie Bot / Göçebe Kimlik / Her Zamanki O Öldürme Arzusu / Kara Eylül / Karizma / Kıyısında / Komşular / Kral Leopold’un Hayaleti / Meşgul Şehir

“Yazmanın katlanılmaz hale geleceği noktaya dek yazmak: Aslı Erdoğan’ın yazısının ekonomisi, son kertede, biraz da budur.”

Osmanlı ekonomisini Weber ve Wallerstein ile açıklamak:

Self-oryantalizmin başka bir yüzü

“Osmanlı kapitalizmi, Osmanlı sanayisi, Osmanlı işçileri, tüccarları, sermayedarları ve patronları uzun süre, 'Osmanlı’da bunlar yoktu' ön kabulüyle ya görmezden gelindi ya da Avrupa’daki gelişmelerin eksik birer kopyası olarak ele alındı.”

Sevim Burak ve

performans olarak alımlama

“Sevim Burak’ı okumayı öğrenmek ancak Sevim Burak’ı okuyarak mümkün oluyor; müziksel bir Rosetta Taşı gibi, fakat son derece dinamik de. Sevim Burak’ı okumanın tek bir yolu yok bu yüzden; aynı şekilde Burak’ın poetikasının bir kural kitabı da.” 

Haftanın vitrini – 37

Yeni çıkan, yeni baskısı yapılan, yayınevlerince bize gönderilen, okumak ve üzerine yazmak için ayırdığımız bazı kitaplar: Armağan Yemişi / Bir Kıssa Bin Hisse / Geç Dönem Marx ve Devrim Yolları / Gölgesi Buralara Düşüyor / Kanon Mücadelesi / Kentler ve İslamcılıklar / Kuzenler / MİR / Sığınağım ve Fırtınam / Ursula K. Le Guin’in Kedi Kitabı

Pireler, horlayan camiler

ve fareden korkan erkekler

“Özkan, büyük anlatıların ya da görkemli iddiaların peşinde koşmak yerine, gündelik olanın içindeki absürdü yakalamakta ve onu bazen bir laborant titizliğiyle incelemekte.”

Denizin izi, şiirin gizi

“Deniz Eskisi-Şiirin Gizli Tarihi, Berk’in önceki arayışlarını yeni bir düzende buluşturan ve sonraki melez kitaplarına açılan, kurucu bir eşiktir.”

Moya ve Anlamsızlık:

Bir virgül neyi değiştirir?

“Bir virgülün yanlış yerde olması önemsiz değil ama bir insanın öldürülmüş olması karşısında neyi değiştirir? Dil ve entelektüel faaliyet, şiddet karşısında aciz.”

The Artilect War:

İnsan zekâsının ötesinde

Jacob Coxon'un geçen hafta Anthropic'ten istifa ederek YZ şirketlerini sorumsuzlukla suçlamasının ardından Hasan Cem Çal, ta 2005'te bu tehlikelere dikkat çeken ve sadece bilimkurgu olarak görülen The Artilect War üzerinde duruyor.

...Ve Königsberg’li çıkıyor mu?

Bilginin (episteme) kanaat (doxa) karşısında gerileme zamanları

Birinci Dünya Harbi'nden Rusya-Ukrayna savaşına kadar bütün çatışmaların müsebbibinin Kant olduğu iddia edilebilir mi?

Suat Derviş’in kitaplaşan yeni bir tefrikası:

Sevdiği Bendim

“Bir 'jet sosyete' hikâyesi olmanın yanında bir 'kadın işçi' hikâyesi Suat Derviş’in anlattığı.”

Leylâ Erbil'in Kalan'ı:

Lahzen hatırladıkça

“6-7 Eylül’ün tarihsel bir insan hakları ihlali olarak incelenmesiyle Kalan’daki temsili yan yana getirildiğinde, mesele edebiyatın tarihi nasıl anlattığı olmaktan çıkar. Asıl soru, bir toplumun kendi şiddet geçmişiyle nasıl yaşayacağıdır.”

Haftanın vitrini – 38

Yeni çıkan, yeni baskısı yapılan, yayınevlerince bize gönderilen, okumak ve üzerine yazmak için ayırdığımız bazı kitaplar: Bana Tahir’i Sormayın / Dersim’in Pirleri / Filoloji / Hagabula / İhlalin Sınırları / İzmir/Smyrna / Kuir Ekolojiler / Suyun Tatlılığı / Lev Tolstoy / Yurttaşlığın Eski Dertleri Yeni Gündemleri

Uzaktan çalışma, mahremiyet ve performans toplumu:

Görünmez fabrika

“Uzaktan çalışma pratiği, sermayenin sabit gider maliyetlerini çalışanların hanelerine devrederken, üretim ilişkilerini doğrudan bilişsel emeğin, biyopolitikanın ve mahremiyetin erozyonunun merkezine yerleştirir. Görünür bir fabrikanın olmadığı yerde, her yer fabrikaya dönüşür.”

40 yıl sonra bir karşılaşma:

İki dil arasında Tezer Özlü

“Çocukluğun Soğuk Geceleri, çevirmenler, yazarlar, okurlar tarafından yeniden alımlanarak, üzerine konuşularak, etkileşimlerle ve karşılaşmalarla yaşamaya devam ediyor: 40 yıllık bir gecikmeyle de olsa...”

Sevgi 10 üzerinden kaç?

“Romanın gücü, Annie ile Doug arasındaki iktidar ilişkisini gündelik hayatın küçük ayrıntıları üzerinden kurmasında ve yapay zekâ tartışmasını laboratuvardan çıkarıp evin içine taşımasında yatıyor.”

Hep aynı gök altında

“Bulutlardan Başka Her Şey, var olmaya, zamanın ve mekânın belirleyiciliğine, hayatın ve zihnin akışına, unutmaya ve hatırlamaya dair bir roman.”

Judit Polgár, Kasparov ve

başkasının kurduğu oyundan çıkmak üzerine:

Tahta cinsiyetsizdir, bakış değil

Doğal dediğimiz şey gerçekten ne kadar doğaldır? İnsanda değiştirebileceğimiz her şeyi değiştirmeye hakkımız var mı?

Tomris Uyar’ın öykülerinde zaman, ses ve bakış:

“Gölge kalıcı”

“Uyar’ın öykülerinde eksik bırakılan bilgi, her zaman anlatıcının söylemeyi unuttuğu bir şey değil. Bilginin nerede kesileceği de anlatının parçası.” 

Haftanın vitrini – 39

Yeni çıkan, yeni baskısı yapılan, yayınevlerince bize gönderilen, okumak ve üzerine yazmak için ayırdığımız bazı kitaplar: Analog Dünya / El Konulan Dünya / Homeros'un İlyada ve Oysseia’sı / İlişkisel Perspektifler / Latin Amerika Patlaması / Siyasal İdeolojiler / Trajik Tekrar / Tuhaf, Saçma, Neyse… / Ve Sinem 5 / Yeni Radikal Aydınlanma

Hayatın satır aralarındaki arkadaşlıklar

Feryal Saygılıgil ile Beyhan Uygun tarafındarn hazırlanan Edebiyatta Arkadaşlık derlemesi, önümüzdeki haftalarda Sanat Kritik tarafından basılıyor. Kitabın Feryal Saygılıgil tarafından yazılan önsözünü Tadımlık olarak sunuyoruz.

İzler, Parıltılar  ve haşhaşın mavi göğü

“Bloch için ütopya, başka yere değil yaşama dahildir. İnsan eylemlerini dünyanın devrimci ve insancıl bir dönüşümüne doğru yönlendirmek için kılavuz görevi görür.”

Nurhan Suerdem:

“Kendi kendine olma halini yazacağım diyerek yola çıkmadım.”

“Kişinin salt yalnızlığının yanı sıra, önemsenmeyen sorunların, toplumsal adaletsizliklerin, 'bana dokunmayan yılan bin yıl yaşasın'cıların varlığı hep meselem olmuştur.”

Hölderlin yolu (I):

“Önemsiz zamanlarda şairler neye yarar?”

“Zamanına baktığında (ki sürekli bakıyor) atmosferi boz bulanık, bulutlar arasında yaşayan tanrılarını, 'insan' oluşun büyüsünü yitirmiş, yıldızları kayıp, havası siyah dumana boğulmuş, çiçeği solmuş kavruk bir dünya görüyor şair.”

Nolan’ın The Odyssey’sinde savaş ve sorumluluk:

Savaştan dönemeyen Odysseus

“Odysseus neyin faili? Bu faillik hangi savaş düzeninin içinde mümkün oldu? Ve savaşın araçları eve taşındığında onlardan çıkışı hangi politik ilişki sağlayabilir?”

Haftanın vitrini – 40

Yeni çıkan, yeni baskısı yapılan, yayınevlerince bize gönderilen, okumak ve üzerine yazmak için ayırdığımız bazı kitaplar: Ağaç Kitabı / Andromeda / Cinsiyet Sınıfları / Defter / Devrimin Neşesi / Eğri Saban / Lydia Davis-Toplu Öyküler / Medusa’nın Kahkahası / Muzlar, Plajlar ve Askeri Üsler / Yeni Yalnızlar