• HAKKINDA
  • YAZARLAR
  • YAZILAR
  • İLETİŞİM
  • DENEME
  • DOSYALAR
  • EDİTÖRDEN
  • ELEŞTİRİ
  • ENGLISH
  • HABERLER
  • HER ŞEY
  • İNCELEME
  • KİTAPLAR
  • PORTRE
  • SANAT
  • SİNEMA-TİYATRO-TV
  • SÖYLEŞİ
  • SORUŞTURMA
  • SPOR
  • TADIMLIK
  • TARTIŞMA
  • VİDEOLAR
  • EVVEL ZAMAN
  • VİTRİNDEKİLER

Âdilik

Nurullah Ataç, 14 Mayıs 1938 günü Akşam gazetesinde yayımlanan ve hiçbir kitabına girmemiş “Âdilik” başlıklı yazısında edebiyat dili-argo ilişkisinden, Osman Cemal Kaygılı’dan ve, dikkat, Céline’den bahsediyor

NURULLAH ATAÇ

@e-posta

EVVEL ZAMAN

16 Şubat 2015

PAYLAŞ

“Objektif” münekkidlerimiz “âdi”yi keşfetmenin çaresini bulmuşlar: Ayak takımına mahsus kelimeleri, tabirleri kullanmak yazıya âdilik veriyormuş. Bir münekkidimiz: “Fosfor gibi kimya ıstılahları da şiire girer mi ya?” demişti. Şimdi de: “Argo, edebiyat diline karıştırılır mı?” diyorlar. Hep aynı zihniyet: Şiir, edebiyat bazı mefhumların, bazı mevzuların, bazı kelimelerin girmesine müsaade edilmeyecek bir sahadır. Canlının edebiyata girmesi yasak!

Hugo’nun bir mısraı vardır: “J’ai mis le bonnet rouge au vieux dictionnaire”. Milletin yarattığı her kelime, her tabir kollarını sallıya sallıya edebiyata girer, dile tazelik ve can verir. Ben yazılarımda argo kelimeleri, tabirleri kullanmıyorum, kullanamıyorum; çünkü bahsettiğim şeyler buna müsait değil. Fakat o kelimelerin, tabirlerin yazıya hiçbir âdilik vermediğine kaniyim. Âdilik kelimelerde değil, düşüncede, ruhtadır. Gösterilemez, hissolunur. Cenab Şahabettin gayet temiz, gayet kibar kelimeler kullanırdı: Tanınmış Türk muharrirleri arasında bana, yazıları ile âdilik hissini onun kadar veren olmadı. Bir yığın argo kelime ve tabirlerini yazılarına serpiştiren Osman Cemal Kaygılı ise bana hiçbir zaman o hissi vermedi.

İşin doğrusu, muharrirlerimizin çoğu, birtakım peşin hükümlere sımsıkı sarılmış yarı münevver sınıfa hitap ediyor. O sınıf mensupları ise “argo”dan nefret ederler. “Kibarlık” iddiasında oldukları için “edebiyatça” konuşmak isterler. Aşağı, cahil sınıfla karışmak, onunla münasebette bulunmak istemezler. Okudukları yazılarda bile o sınıfın insanlarına, kelime ve tabirlerine rasgelmek istemezler. “Kibar”dırlar. Dünyada “kibarlık” kadar âdi, bayağı bir şey bilir misiniz? Kibarlık denilen şey, asaletin zevahirini taklittir.

Yazıda argo kelime ve tabirlerini çok kullanmanın mahzurunu da düşünmüyor değilim. Bugünkü Fransız muharrirleri arasında bir Céline var. Çok kuvvetli bir muharrir olduğunu, doğrusu anlamıyor, seziyoruz. Çünkü dilini iyice anlamıyoruz, mütemadiyen bir nevi argo ile konuşuyor. (Yazıyor demiyorum, çünkü onun kitaplarında daima bir konuşma, bir homurdanma var. Zaten zevkine tamamile varmak için yüksek sesle okumak lâzım.) Céline’i ancak Parisliler iyi anlıyor. Fakat argo kelimeleri, tabirleri çok çabuk eskir, değişir; aradan on beş, yirmi yıl geçmeden anlaşılmaz olur. Bundan elli yıl sonra Parisliler de Céline’i zor anlıyacaklar.

Argo ile yazmak bir bayağılık değil, eser için bir tehlikedir. Onun ancak bir yerde, ancak bir zaman için anlaşılmasına sebep olur.

 

 

Yazıyı dikkatimize sunarak bizimle paylaşan Tuncay Birkan’a teşekkür ediyoruz. 
Ana görsel olarak Louis-Ferdinand Céline'in fotoğrafı kullanılmıştır.
Yazarın Tüm Yazıları
  • Argo
  • Celine
  • Nurullah Ataç
  • osman cemal kaygılı

Önceki Yazı

HER ŞEY

N’olur öyle bakma Özgecan...

O kravatlı adamlar da, onların bir adım arkasında durmaya gönül indiren kadınlar da yalan söylüyor! Çünkü “tecavüz kaçınılmazsa zevk almaya bak”çılar ülkesi burası

FİGEN ŞAKACI

Sonraki Yazı

HABERLER

Birhan Keskin ve Aslı Serin’den acı ve öfkeyle

Şair Birhan Keskin ve Aslı Serin iki aydır erkek şiddetine dikkat çekmek amacıyla yazdıkları ortak şiiri 160. Kilometre Şiir Dizisi'nin web sitesinden yayınladı

K24
  • P24 Logo
  • Hakkında
  • İletişim
  • Facebook
  • Twitter
  • Instagram

© Tüm hakları saklıdır.
Designed by Katalist