“Arzu, bilincin kendisine verilen herhangi bir duygulanım tarafından bir şeyi yapma belirlenimi içindeymiş gibi düşünülmesi itibarıyla insanın özüdür.” –Baruch Spinoza

“Bir şeyin iyi olduğuna hükmettiğimiz için o şeye iştahımız kabarmaz; tam tersine, bir şeyin iyi olduğuna hükmederiz çünkü onu arzularız.” –Friedrich Nietzsche

“Genellikle açlıkla analoji içinde düşünülen libido, cinsel içgüdünün kendisini açığa vurduğu gücü imler.” –Sigmund Freud

“Arzu varlığın mecazımürselidir.” –Jacques Lacan

Arzu nedir? Eksikliğin adı mı, kudretin kendisi mi? İnsanı zincire vuran bir tutku mu, yoksa onu eyleme, üretime ve dönüşüme iten temel güç mü?

Antikçağdan modern psikanalize uzanan düşünce hattında arzu, kimi zaman ruhu bedene çivileyen bir çekim, kimi zaman varlığın kendi içinde var kalma çabası, kimi zaman da öznenin “varlık eksikliği” deneyimi olarak kavranır. Spinoza’da arzu insanın özüdür. Nietzsche’de değerlerin kaynağıdır. Freud’da psişik enerjinin dinamiğidir. Lacan’da ise dilsel yapının içinde, talep ile ihtiyaç arasındaki boşlukta şekillenen yapısal bir güçtür.
David Rabouin’in hazırladığı bu seçki, arzuyu bastırılması gereken bir fazlalık ya da doyurulması gereken bir eksiklik olarak değil, insanın kendini ve dünyasını kurma biçiminin merkezinde yer alan bir ilke olarak düşünmeye davet ediyor.

Dag Nikolaus Hasse, bu çığır açıcı çalışmasında Rönesans’ı, Arapça kaleme alınmış bilim ve felsefe eserleriyle kurulan ilişki açısından iki yönlü bir tarihsel süreç olarak ele alıyor. Buna göre Rönesans, bir yandan Arapça bilim eserlerinin Avrupa’daki etkisinin en güçlü olduğu dönemi temsil ederken, diğer yandan Batı’nın bu mirası giderek unutmaya, hatta bilinçli biçimde bastırmaya başladığı bir sürece de işaret etmektedir.
Hasse, İbn Sînâ, İbn Rüşd ve Râzî gibi büyük düşünürlerin tıp, felsefe ve astroloji alanındaki eserlerinin, matbaanın icadıyla birlikte Avrupa’da nasıl geniş bir dolaşıma girdiğini ayrıntılı belgelerle ortaya koyuyor. Ancak anlatı yalnızca bir başarı hikâyesiyle sınırlı kalmıyor; hümanist akımların yükselişi ve Kilise baskısı altında bu otoritelerin nasıl sistemli biçimde dışlandığını ve etkilerinin görünmez kılındığını da titizlikle analiz ediyor.

Avrupa üniversitelerinin müfredatlarından Latince çeviri tekniklerine, entelektüel biyografi yazımından sinameki gibi tıbbi bitkiler etrafında yürütülen hararetli tartışmalara kadar uzanan bu çalışma, Doğu ile Batı arasındaki bilgi aktarımını somut örneklerle gözler önüne seriyor.

Başarı ve Bastırılma, söylem düzeyinin ötesine geçerek, Rönesans bilginlerinin Arapça üretilen teorileri teknik ayrıntılarıyla nasıl benimsediklerini ya da reddettiklerini gösteriyor ve modern Avrupa kültürünün oluşumunda bu mirasın belirleyici rolünü yeniden düşünmeye davet ediyor.

Gazap Üzümleri, Forrest Gump ile buluşursa...

‘’Louis C.K. büyük Amerikan romanlarına selam çakıyor.” –Book and Film Globe

Başrolde toprağın kıraç olduğu, yolun hiçbir yere çıkmadığı
ıssız bir çiftlikte büyüyen Ingram var.
 
Büyük Buhran zamanları.
Yoksulluğun içinde tükenmişliğin ağırlığı ve kaçınılmaz gerçek:
Ingram evini terk etmek zorunda, bu soğuk cehennemi geride bırakacak.
 
Arkasında yaralı bir çocukluk, önünde ise kimsenin kimseyi umursamadığı koca Amerika var.
 
Ne aile ne para. Hayatta kalma içgüdüsü ve bir gün kendi kamyonetine sahip olma hayalinden başka hiçbir şeyi yok.
 
Teksas’ın işçi sınıfı coğrafyasında mısır tarlaları, petrol sahaları, nehirler ve bitmeyen yollar arasında Ingram, Amerikan rüyası denen garabetle tanışıyor.
 
Yol üstü lokantaları, yırtmaya çalışan garsonlar, göçmen işçiler, suçlular, kaybolmuş ruhlar…
 
Her biri ona hayata dair bir şey öğretecek: Bazısı merhameti, bazısı şiddeti, bazısı da sadece “şans” denen yalanın acımasızlığını.
 
Dünya Ingram’a karşı kayıtsız ama Ingram kayıtsızlığa bile direniyor.
 
Yol uzadıkça, talihin de felaketin de onu kovalamadığını, asıl meselenin kendi seçimlerini yapmayı öğrenmek olduğunu kavrayacak.
 
Peki ya kaçmaya çalıştığı geçmişi, geleceğinin ta kendisiyse?
 
Dünyaca ünlü komedyen Louis C.K.’den şaşırtıcı derecede güçlü bir ilk roman:
Tehlikeli ama umutlu, tekinsiz ama büyüleyici bir yol hikâyesi. 

Neşet Ertaş, ömrünün büyük bölümünü dört farklı şehirde geçirir: Kırşehir, Ankara, İstanbul ve Köln. Fakat mekândan bağımsız, saz ve söz arayışlarını aralıksız sürdürür. Küçük yaşlarda babasıyla bozkırda kulağına dolan, aşkla bağ kurduğu bir kaynağın etrafından hayat boyu uzaklaşmaz. Bu kaynağa o kadar düşkündür ki, pek çok başka Abdal âşık gibi, ondan bir sermaye, şöhret elde edemez. Âşıklığı da madunluğu da bundandır. Garip âşık, kaynakla arasına kimse girmesin diye çabalar. Ondan neşet eden sesleri daha rahat duyabilmek için sazına yeni perdeler ekler. Kendisine gövdesi geniş, sapı uzun bir bağlama yapar.

Özgür Taburoğlu halk kültürü ve ozanlar üzerine yapılan pek çok çalışmadan farklı olarak kaynak, kültürel miras, gelenek gibi kavramlarla âşıkların ilişkisini yeniden tanımlamaya çalışıyor. Diğer taraftan ozanların dâhi sanatçı tiplemesine benzemediğini de anlatıyor. Milliyetçi ve muhafazakâr bir etnolojinin, popüler folklorun dışına çıkıyor. Neşet Ertaş’ı Abdal kültürüyle bağlantılı kılmaya çalışıyor.

“Yoksulların kasırgası zamanı tarumar edecek! Bu konuda aynı fikirdeyiz.”

Para Gürültüsü, paranın bir ses değil, bir baskı rejimi olduğu çağımıza yazılmış yakıcı bir roman. Grafiklerin, algoritmaların ve finans dilinin hayatı kuşattığı bir dünyada Latife Tekin, geleceğin çoktan konuşulmuş, paylaşılmış ve zenginlere terk edilmiş olduğunu gösteriyor.

Özel jetlerle geleceğe kaçabilenlerin ardından geride kalanlar için yaşam ıslak, paslı ve zor. Yapay zekâya merhamet öğretmeye çalışan bir çağda, insan insana yabancılaşırken Para Gürültüsü’nün içinde kelimeler sınanıyor: Ya siliniyorlar ya da yanarak var oluyorlar.

Para Gürültüsü, dijital çağın enkazında insan ruhunun hâlâ bir sesi olduğunu hatırlatan, sert, öfkeli ve şiirsel bir Latife Tekin romanı.

Türk resminin kurucu tarihi bilinmiyor. 19. yüzyıl kültürel dönüşümünün yarattığı görsellik modern bir açılımdı. O tarih şimdi geleneğe ve tarihe ait. O tarihin soy kütüğünü çıkarmak için önce kültürel arkeolojinin yapılması gerekiyor. Sami Yetik’in yapıtı o kat yerinde görkemli bir çaba. Kendisinden önceki kuşağı ve yaşıtlarını kayda geçirerek müthiş bir kaynak sağlamış bize. Bu kitapta ilk kez derlenen polemikleri ise bir dönemin ve bilincin panoraması. Sami Yetik’in ilk kez 1940’ta yayınlanan, Selim Karlıtekin’in uzun çabasıyla çok geliştirdiği bu yapıtı, karanlıkta yol arayanlar için.

“Yaşamak dünyanın en kolay şeyi. Hayatta kalabilmekse bambaşka bir hikâye.”

Kara mizahın üstadı Etgar Keret’ten zamanımızda hayatta ve ayakta kalmaya dair vurucu, dokunaklı, yepyeni öyküler. Karantinadan çıkmaya can atsalar da dışarıda ne yapacaklarını bilemeyenler, dünyanın sonu gelirken son bir defa zeytin yemekten başka bir şey düşünemeyenler ve dünyada haritasız, rotasız, hepten kayıp halde dolaşan yalnız kalpler…

Hepsi ve daha fazlası, hınzır ve muzip, hem duyarlı hem dinamik, yer yer de distopik bir evrende ete kemiğe bürünüyor. Otuz üç yeni öyküyü bir araya getiren bu koleksiyon, paramparça ve problemli gerçekliğimizi şefkat ve ironiyle ele alırken Keret’in sınır tanımayan hayal gücü, fazlasıyla aşina olduğumuz duygu ve durumları coşkulu ve benzersiz bir karnavala dönüştürüyor.

“Kara mizahı seviyorsanız, bundan iyisini bulamazsınız.” –Baltimore Sun

“Etgar Keret bir dâhi. Kahkahalarla güldürüyor.” –The New York Times

Tutunamayanlar ve Oğuz Atay “Tutunamayanlar üzerine yeni ne söylenebilir?” sorusuna kuvvetli bir cevap verirken, bir yandan da romanın “taze” okurlarına yol gösteriyor, bu büyük romanın edebiyatımızdaki yerini ikna edici bir biçimde ortaya koyuyor.

Murat Belge, “Türkiye’de yazılagelmiş en büyük roman” olarak nitelendirdiği Tutunamayanlar’ı çetrefilli yayımlanma macerasından, yıllar sonra kavuştuğu büyük üne; anlatı tekniklerinden, metinlerarası ilişkilere; parodi ve ironiden, siyasal ve teolojik alegorilere, edebiyat tarihinin başat metinleriyle kurulan bağlara varan geniş bir alanda inceliyor.

“Geceleyin uyanıktım ve havada süzülüyordum. Yukarı çıktıkça üzerimdeki battaniyeler yere düştü. Altımda hiçbir şey hissetmiyordum – üstümde de öyle, ta ki tavana yaklaşıp nefes almakta zorlanana dek.”

17 yaşındaki Alice’in, babasının veteriner kliniği olarak kullandığı evdeki yaşantısı hiç de tozpembe değildir. Acımasız babası hayvanları iyileştirmektense onlara acı çektirir. Yatalak annesi ise babasının zalimliğine karşı çıkamayacak kadar güçsüzdür. Bu korkulu ve hüzünlü evdeki hayat, annesinin ölümünden sonra Alice için daha da katlanılmaz hale gelir ve içinde yavaş yavaş bir şeyler değişmeye başlar. Uzaklaşma arzusu derinleştikçe içinde yatan gizemli bir gücü keşfeder.

Barbara Comyns Veterinerin Kızı’nda başkaldırının, bastırılmış duyguların ve beklenmedik bir gücün ortaya çıkışının hikâyesini, bir genç kızın gözünden sade ama etkileyici bir dille anlatır. Komik, trajik ve tuhafı harmanlayan eserleriyle benzersiz bir üsluba sahip yazarın uzun yıllar gölgede kalmış bu romanı, yazarın son dönemde yeniden keşfedilmesiyle modern klasikler arasında yerini sağlamlaştırdı.

“Comyns, en hayret verici ve en meşum olayları çocuksu bir basitlikle gözlemleyen masum bir bakışa sahip.” –Graham Greene

“Diyebiliriz ki, Turhan Kayaoğlu bu şiirleri bir film yönetmeninin kurgu ustalığıyla düzenlemiş. Sözcüklerinin bir araya getirilişinde hem bir ressamın görüntü seçimindeki işlevselliğe, hem de bir bestecinin ezgisel ses zenginliğine tanık oluyoruz. Bu zenginliği için bu şiirlerde kalıplaşmış uyak ve ölçüleri kullanmaya da gerek duymuyor şair, daha çok gündelik konuşma dilinin esnekliğinden yararlanıyor.” –Cevat Çapan